3 میلیارد دلاری که ناسا به خاطر عدم تست شرایط محیطی ضرر کرد

در تاریخ 28 ژانویه 1986 در اوج جنگ سرد و رقابت های فضایی بین ایالات متحده آمریکا و اتحاد جماهیر شوروی ناسا یکی از تاریک ترین روزهای کارنامه فعالیت خود را تجربه کرد، تنها 73 ثانیه زمان لازم بود که مدارگرد چلنجر سقوط کند تا هفت کشته  و 3.2 میلیارد دلار خرج روی دست ناسا بگذارد. 

حادثه ای که تنها با استفاده از یک چمبر (محفظه) تست شرایط محیطی قابل پیشگیری بود.

مدیران ناسا از نقص فنی چلنجر اطلاع داشتند؟

ابتدا باید به شرح روند پرتاب چلنجر برای قرار گرفتن در مدار زمین بپردازیم. همانطور که گفتیم ناسا در آن زمان در یک رقابت فضایی گسترده با اتحاد جماهیر شوروی بود و به همین دلیل مدیران ناسا برای آنکه پیش روسای خود رو سفید شوند به دنبال آن بودند که در سال 60 پرتاب فضایی موفق را داشته باشند، یعنی در هر ماه پنج پرتاب فضایی.

ناسا برای آنکه به این مهم دست پیدا کند تصمیم به ساخت فضاپیماهایی کرد که بتواند پس از پرتاب و انجام ماموریت در فضا دوباره به زمین بازگردد و پس از مقداری تعمیر دوباره آماده سفر به فضا شود که در نتیجه این تصمیم شاتل های فضایی بوجود آمدند. شاتل های فضایی از سه بخش مدارگرد (قسمت اصلی که حامل تجهیزات و فضانوردان هست)، بوستر یا شتاب دهنده ها و یک مخزن سوخت است.

وظیفه بوسترها آن است که با استفاده از سوخت داخل مخزن تنها مدارگرد را تا فضا همراهی کند و پس از آنکه مدارگرد را به فضا رسید بوستر ها و مخزن سوخت از آن جدا می شوند و مدارگرد با استفاده از موتورها مخزن سوخت جداگانه خود حرکت خود را ادامه می دهد. 

مدارگرد چلنجر هم قرار بود که روز 22 ژانویه 1986 از ایستگاه فضایی فلوریدا به فضا پرتاب شود، اما این پرتاب به دلیل بدی آب و هوا و تاخیر در پرتاب مدارگرد کلمبیا روز به روز با تاخیر مواجه می شد به طوری که برنامه پرتاب برای تمامی روزهای 23، 24، 25، 26 و 27 ژانویه تعیین شد اما همه لغو شدند و نهایتا روز 28 ژانویه تاریخ نهایی پرتاب شد.

مدیران ناسا که به شدت از این شش روز تاخیر کلافه شده بودند فقط می خواستند که چلنجر روز 28 ام ژانویه پرتاب شود حتی به قیمت نادیده گرفتن پروتکل های ایمنی پرتاب.

 کدام پروتکل ایمنی نادیده گرفته شد؟

در هر پرتاب ناسا به دلیل آنکه پیمانکاران و بخش های مختلفی انجام وظیفه می کنند، لازم است که مدیر کنترل ایمنی هر بخش اجازه نامه پرتاب را امضا کند تا نهایت اجازه پرتاب صادر شود. اما مدیر ایمنی یک بخش از تایید اجازه نامه آن هم درست شب قبل از پرتاب سربازد و او کسی نبود جز آلن مک دانل مسئول ایمنی شرکت تیوکول سازنده بوسترهای سوخت جامد چلنجر.

سقوط چلنجر

چرا مک دانل پرتاب را تایید نکرد؟

هواشناسی فلوریدا دمای منفی هفت درجه سانتی گراد را برای زمان پرتاب در نظر گرفته بود و این دلیل اصلی مخالفت آلن مک دانل با پرتاب بود زیرا در ساخت بوسترهای سوخت جامد از O-RING ها یا حلقه های چمبره ای (که مسئول جلوگیری از نشت گازهای 6000 درجه ای داخل بوستر ها به بیرون بودند ) استفاده شده بود که قبلا فقط تا دما یازده درجه سانتی گراد تست شده بودند و پیش از آن عملکرد آنها در دمای منفی 7 درجه سانتی گراد اصلا آزمایش نشده بود.

به همین دلیل آلن مک دانل زیربار تایید پرتاب نرفت و درخواست تاخیر پرتاب برای تست  O-Ring ها بوسیله یک چمبر تست محیطی را داد.

اما همانطور که گفتیم مدیران ناسا که از تاخیر های چندباره پرتاب چلنجر خسته شده بودند مک دانل را دور زدند و تاییدیه پرتاب را از روسای او گرفتند.

نتیجه آن شد چلنجر در ساعت 11:39 دقیقه به وقت ساحل شرقی آمریکا در دمای منفی 12 درجه سانتی گراد پس از دوبار یخ زدایی از سایت پرتاب ،در حالی که همان شب رونالد ریگان در حال سخنرانی در صحن عمومی سازمان ملل بود پرتاب شد و پس از 73 ثانیه دقیقا از ناحیه O-RING های بوستر های سوخت جامد که به خاطر سرما خشک شده بودند و دیگر کارآیی نداشتند دچار نقص شد و حرارت بوستر ها به مخزن سوخت سرایت کرد و آن را منفجر کرد.

این حادثه تاثیر عمیقی در تحول پروتکل های ایمنی ناسا داشت.

تازه ها

  • معرفی فعالیت های شرکت آریاسرمایش در برنامه علم تا ثروت شبکه یک سیما
    برنامه علم تا ثروت در آخرین قسمت خود که در تاریخ بیست و نهم مهر ماه سال هزار و سیصد و نود هفت پخش شد به معرفی شرکت دانش بنیان آریاسرمایش پردیسان و شرح فعالیت های آن پرداخت. شرکت دانش بنیان آریا سرمایش پردیسان تولید کننده بومی چمبر (محفظه) های…
  • 3 میلیارد دلاری که ناسا به خاطر عدم تست شرایط محیطی ضرر کرد 3 میلیارد دلاری که ناسا به خاطر عدم تست شرایط محیطی ضرر کرد
    در تاریخ 28 ژانویه 1986 در اوج جنگ سرد و رقابت های فضایی بین ایالات متحده آمریکا و اتحاد جماهیر شوروی ناسا یکی از تاریک ترین روزهای کارنامه فعالیت خود را تجربه کرد، تنها 73 ثانیه زمان لازم بود که مدارگرد چلنجر سقوط کند تا هفت کشته و 3.2 میلیارد…
  • تفاوت انجماد (Freezing) و انجماد-سریع (Deep-freezing)؟ تفاوت انجماد (Freezing) و انجماد-سریع (Deep-freezing)؟
    تبرید یا سردسازی برای نگهداری مواد غذایی تاریخچه ای دیرینه دارد که تقریبا به عصر حجر بر می گردد! در این دوره انسان ها برای نگهداری گوشت شکارهایشان از برف و یخ های طبیعی بهره می بردند. تا قرن بیستم که عرضه مواد غذایی به صورت منجمد تجاری نشده بود…